Đèn chống chói là gì và chọn loại nào cho nhà ở

Đèn chống chói là đèn giấu con chip sâu trong chóa để nhìn xiên ít thấy. Cách chọn chóa sâu, lưới tổ ong, ống rọi cho phòng khách, phòng ngủ, phòng ăn.

Đèn chống chói không làm ánh sáng yếu đi. Nó giấu con chip sâu trong thân đèn, để anh/chị ngước lên hay nhìn xiên cũng khó thấy nguồn sáng. Ví dụ, ống rọi của AD2017VIP dài 90 mm (theo bảng thông số).

Phòng ngủ khách sạn có đèn âm trần nhỏ trên trần và đèn tường đầu giường tại khách sạn Là Thông, Đà Lạt
Giải pháp chiếu sáng khách sạn Là Thông – Đà Lạt

Chói là gì, và vì sao đèn âm trần hay làm khó chịu?

Chói là cảm giác khó chịu khi một điểm sáng gắt lọt vào tầm mắt. Anh/chị phải nheo mắt, hoặc tự tránh nhìn về phía đó. Trong nhà hay gặp ba kiểu:

  • Chói trực tiếp: nhìn thấy con chip hoặc mặt đèn.
  • Chói phản xạ: ánh sáng bật lại từ mặt bóng như mặt bàn đá, màn hình TV, tấm kính.
  • Chói do tương phản: một điểm sáng gắt nằm trên nền trần tối.

Đèn âm trần hay bị chê chói vì mắt người hướng lên trần nhiều hơn mình nghĩ. Anh/chị ngả lưng trên sofa, nằm trên giường hay ngồi chờ ở ghế sảnh thì nhìn lên trần rất lâu. Đèn gắn phẳng trên trần, chip sát mặt đèn, nên nhìn xiên là thấy chip.

Cần phân biệt hai nguyên nhân độc lập. Một là thiết kế của chính viên đèn: chóa sâu hay nông, mặt đèn có che chip không. Hai là vị trí lắp đặt: đèn đặt ngay trên đầu giường thì viên đèn tốt mấy cũng chiếu vào mắt người nằm. Muốn hết chói phải xử lý cả hai.

Đèn chống chói là gì?

Đèn chống chói là đèn có cấu tạo làm con chip ít lọt vào tầm mắt. Cách làm thường gặp:

  • Chóa sâu: chip thụt vào trong thân, vành chóa che bớt khi nhìn xiên.
  • Chóa tối màu: miệng đèn nhìn lên như một lỗ tối, không có mặt sáng lấp lánh.
  • Lưới tổ ong đen: lưới đặt trong chóa để cắt bớt tia sáng đi xiên.
  • Ống rọi dài: chùm sáng thoát ra từ một đoạn ống, nên chỉ thấy nguồn sáng khi đứng đúng hướng.

Mỗi cách có mã ADREAM tương ứng. AD2017VIP có ống rọi Φ52 × L90 mm và lưới tổ ong đen bên trong mặt ống theo ảnh sản phẩm. AD368-VIP có lưới chống chói trong chóa, chóa crom hoặc trắng. AD-DLS có chóa đen hoặc trắng, thân cao 60 mm ở bản đến 12W. Các thông số này theo bảng thông số của từng mã.

“Chống chói” ở đây là mô tả cấu tạo. Mức chói đo được thì có chỉ số riêng, gọi là UGR. Bài này chỉ nói về cấu tạo và cách chọn, không nêu con số chói của mã nào. Muốn đọc con số, anh/chị xem bài chỉ số UGR là gì và bao nhiêu thì không còn chói mắt.

Chóa sâu và góc cắt chói hoạt động thế nào?

Hình dung con chip nằm ở đáy một cái ly. Nhìn thẳng từ phía trên thấy hết đáy ly. Nghiêng đầu dần thì thành ly che đáy. Chóa đèn cũng vậy: vành chóa là thành ly, con chip là đáy.

Sơ đồ đèn chống chói là gì: so chóa nông và chóa sâu, đường nhìn xiên thấy chip ở chóa nông còn chóa sâu thì vành chóa che chip
Mặt cắt hai chóa: cùng một vị trí nhìn, chóa sâu che được con chip.

Góc nhìn xiên mà từ đó trở đi anh/chị không còn thấy chip gọi là góc cắt chói (tiếng Anh: cut-off angle). Chip thụt càng sâu so với miệng chóa thì chip biến mất ở góc nhìn càng gần phương thẳng đứng. Bảng dưới là tính hình học cho một con chip nhỏ nằm giữa đáy chóa, chỉ để minh họa, không phải số đo của mã nào.

Chip thụt sâu bằngTâm chip bị vành chóa che khi nhìn lệch quá
0,5 lần đường kính miệng chóa45° so với phương thẳng đứng
1 lần đường kính miệng chóa27° so với phương thẳng đứng
1,5 lần đường kính miệng chóa18° so với phương thẳng đứng

Đọc bảng: chóa càng sâu, chỉ cần lệch ra khỏi đúng phía dưới đèn một chút là hết thấy chip. Người ngả lưng trên sofa thường nhìn lên từ phía xiên, nên chóa sâu có ích với họ hơn người đứng thẳng.

Có hai điều cần để ý khi so các đèn. Thứ nhất, mỗi hãng quy ước góc cắt chói một kiểu: có nơi tính từ phương thẳng đứng, có nơi tính từ mặt trần. Hai con số chỉ so được khi cùng cách tính. Thứ hai, chóa sâu cần thân đèn cao: AD-DLS12 cao 60 mm, AD2056 cao 75 mm, AD2017VIP cao 85 mm, AD368-VIP cao 97 mm. Trước khi chốt mã, thợ cần kiểm khoảng hở phía trên trần, nơi có dầm, ống gió và hộp trần giật cấp.

Cách đặt đèn có giúp đỡ chói không?

Có, và nhiều khi giúp nhiều hơn việc đổi đèn. Bản vẽ ADREAM đã làm cho thấy mấy nguyên tắc:

Bố trí đèn âm trần chống chói trong phòng ngủ, trần phía trên đầu giường để trống để người nằm ngửa không bị chói
Mặt bằng phòng ngủ ví dụ: hàng đèn nền dừng ở giữa giường, đầu giường để trống.
  • Không đặt đèn nền ngay phía trên đầu giường, vì người nằm ngửa sẽ bị chiếu thẳng vào mắt. Hàng đèn nền nên dừng ở giữa giường hoặc xa hơn.
  • Không rọi thẳng vào người ngồi trên sofa. Bàn trà, tranh và kệ là những chỗ nên rọi.
  • Đèn đầu tiên cách tường 0,5 đến 0,8 m, hai đèn nền liền kề cách nhau 1,3 đến 1,6 m. Dải này chiếm 73% số cặp đèn nền trong bốn bản vẽ ADREAM đã đo.
  • Đừng đặt dày quá mức cần thiết. Càng nhiều đèn nằm trong tầm nhìn thì càng nhiều điểm sáng lọt vào mắt cùng lúc.
  • Đèn nghiêng nhiều thì tâm vệt sáng dịch xa chân đèn, nên tính trước trên bản vẽ để vệt không rơi vào chỗ người ngồi.

Các dải số trên rút từ bản vẽ thực tế, là điểm giữa của dải chứ không phải luật cứng. Thợ vẫn điều chỉnh theo dầm, ống gió và đèn thả.

Chọn loại đèn chống chói nào cho từng phòng trong nhà?

Chọn theo cách mắt người nhìn lên trần ở từng phòng. Bảng dưới là gợi ý theo kinh nghiệm bố trí, chưa phải quy định. Bảng giả định trần cao khoảng 2,7 đến 3,3 m.

PhòngMắt nhìn lên trần thế nàoGợi ýMã tham khảo
Phòng kháchNgả lưng trên sofa, nhìn lên lâuLớp nền dùng chóa sâu, góc rộng. Nhấn bàn trà, tranh, kệ bằng spotlight có ống rọiAD-DLS, AD2017VIP
Phòng ngủNằm ngửa, trần ngay phía trênĐể trống trần trên đầu giường, đèn nền có lưới chống chói, ánh sáng 3000KAD368-VIP
Phòng ănNgồi nhìn người đối diệnĐèn đặt phía trên bàn, nghiêng rọi tranh, không chiếu ngang tầm mắtAD368-VIP
Hành langĐi ngang, ít nhìn lâuĐèn nền góc 90° chóa nông chấp nhận đượcAD-DLS

Các mã trên theo bảng thông số: AD-DLS góc 60° hoặc 90°, khoét lỗ 75 hoặc 90 mm; AD368-VIP chỉnh hướng 0-20°, khoét lỗ 75 mm; AD2017VIP góc 24°, khoét lỗ Φ55 đến Φ80 mm. Ngoài ra, nhóm đèn âm trần chóa sâu gom các mã chóa sâu để anh/chị so kích thước.

Chóa đen hay chóa trắng? Hai kiểu có thông số giống nhau. Chóa đen làm miệng đèn tối, hợp trần tối màu hoặc muốn nhìn kín đáo. Chóa trắng hòa vào trần sáng. Anh/chị chọn theo màu trần, không phải theo mức chói.

Spotlight hay downlight? Downlight thường có góc rộng, chóa nông, ánh sáng loang đều. Spotlight có chóa sâu hơn, góc hẹp hơn, nên chùm sáng gọn và đỡ chói khi nhìn từ bên. Cách đặt spotlight cho bàn ăn có bài riêng: đèn spotlight bàn ăn.

Ngoài việc chọn đèn, còn cách nào giảm chói?

  • Giảm độ sáng buổi tối. Đèn ADREAM có nguồn On-Off hoặc Dimmer (nguồn chỉnh được độ sáng). Thông lệ là để lớp nền dim còn khoảng 20 đến 30% khi thư giãn, chỉ giữ lớp nhấn và đèn trang trí. Đây là gợi ý theo thông lệ, chưa phải quy định.
  • Dùng ánh sáng ấm ở phòng ngủ. 3000K dịu hơn khi nằm nhìn lên trần.
  • Sơn tường và trần màu sáng. Nền sáng làm điểm sáng của đèn đỡ nổi bật hơn so với xung quanh. Độ phản xạ của tường và trần là một trong các yếu tố quyết định mức chói.

Câu hỏi thường gặp

Đèn chống chói có làm phòng tối hơn không? Không nhất thiết. Độ sáng trên mặt bàn chủ yếu do công suất, góc chiếu và độ cao trần quyết định. Chóa sâu chủ yếu đổi cái anh/chị thấy khi ngước nhìn lên đèn.

Đèn chống chói mắt có phải đèn bảo vệ mắt không? Không nên hiểu vậy. Đèn chống chói giảm cảm giác khó chịu khi nhìn gần đèn. Mỏi mắt còn phụ thuộc độ sáng, thời gian nhìn và nhiều thứ khác.

Đèn âm trần chống chói khác đèn âm trần thường ở đâu? Ở cấu tạo: chóa sâu hơn, chip thụt vào, có thể có lưới tổ ong hoặc ống rọi. Vành chóa che chip khi nhìn xiên.

Phòng ngủ có nên lắp đèn chống chói không? Có, vì người nằm nhìn lên trần lâu. Chi tiết ở bài phòng ngủ có nên lắp spotlight không.

Mời đo thử

Anh/chị có hai cách xem đèn thật. Một là ghé showroom ADREAM, cầm hai loại đèn chóa sâu và chóa nông, nhìn từ nhiều góc xiên để so bằng mắt mình; showroom có máy đo ánh sáng, đo được độ rọi, nhiệt độ màu, chỉ số hoàn màu CRI và R9. Hai là hẹn ADREAM mang máy đo đến nhà hoặc công trình, đo ngay trong căn phòng của anh/chị. Anh/chị gửi mặt bằng để nhận phương án bố trí có vị trí và số lượng đèn cho từng phòng.

Muốn xem đèn thật hoặc nhờ ADREAM mang máy đo đến nhà?
Gọi 0966 868 332 Chat Zalo Trang liên hệ

Đọc thêm